Phần lớn đàn mất không phải vì bệnh mà vì một đêm thời tiết xấu. Thùng đổ, nước vào, hoặc nắng hạn kéo dài quá sức chịu.
Ở Quy Nhơn thì gió biển và gió Lào thổi mạnh, thùng đặt trống dễ bị lật và mất nước nhanh, đó là rủi ro đặc thù cần tính riêng.
Mưa lớn kèm gió giật: đất mềm, chân kê lún lệch, thùng nghiêng rồi đổ.
Gió mạnh kéo dài: thùng nhẹ đặt nơi trống bị xê dịch, lâu ngày lỏng giá.
Nắng hạn kéo dài: nguồn hoa cạn sớm hơn thường lệ, đàn ăn hết dự trữ trước khi mùa mưa tới.
Mưa dầm nhiều ngày: ong không ra được, ẩm tích trong thùng, mốc phát triển.
Ở Quy Nhơn, kiểu đáng lo nhất gắn với vùng ven biển pha đồi, gió mạnh quanh năm, đất cát và cây chịu hạn chiếm phần lớn.
Bảng dưới là việc nên làm, sắp theo mức độ khẩn.
| Rủi ro | Phòng trước | Chi phí |
|---|---|---|
| Đổ thùng do gió mưa | Chân đế rộng, có móng, cố định thùng với giá | Một buổi công |
| Nước vào thùng | Mái che cách nắp, kê khoảng tám tấc, chân chắc và có neo để chịu gió | Vật liệu rẻ |
| Ẩm mốc sau mưa dài | Thùng gỗ dày, thoáng gầm, tránh chỗ trũng | Chọn chỗ đặt |
| Hạn kéo dài | Chừa dự trữ khi thu, trồng hoa chịu hạn | Tính từ mùa trước |
| Kiến vào lúc đàn yếu | Chân chống kiến, phát quang quanh tổ | Kiểm hằng tuần |
Thùng đổ thì dựng lại càng sớm càng tốt, đặt đúng hướng cũ.
Không lau chùi bên trong. Ong dú dọn rất giỏi nếu còn đủ quân.
Lau sạch phần mật vương ra ngoài thùng và quanh chân, vì mùi mật hút kiến và ong đàn khác tới cướp.
Sau đó để yên hoàn toàn một tuần. Đàn nào cứu được sẽ tự hồi, đàn nào không thì sau một tuần cũng biết.
Nếu bọng mật vỡ nhiều, ấu trùng ngập trong mật, quân còn rất ít thì khả năng cứu thấp.
Lúc đó ghép phần quân còn lại về đàn khác thay vì cố giữ. Được thêm sức cho đàn nhận, còn hơn để tàn dần.
Thùng thu về làm sạch, phơi nắng, để dành cho lần tách đàn sau.
Đây là quyết định khó nhưng cần dứt khoát. Cố cứu một đàn đã hỏng thường tốn công mà vẫn mất.
Ghi lại: hôm đó thời tiết ra sao, tổ nào hỏng, đặt ở đâu, chân kê kiểu gì.
Sau vài lần là thấy quy luật. Thường thì cùng một vị trí hay hỏng, hoặc cùng một kiểu chân kê hay lún.
Ở trại nào cũng vậy: sự cố đầu tiên là học phí, sự cố thứ hai cùng nguyên nhân mới là lỗi.
Dựng lại nhẹ nhàng là phần lớn cứu được. Đàn xáo trộn vài ngày rồi ổn.
Chỉ khi thật cần, vì dời tổ cũng gây sốc. Gia cố tại chỗ thường tốt hơn.
Trước mùa mưa một lượt, và sau mỗi đợt mưa dài ngày. Mỗi tổ chỉ mất vài phút.
Lau sạch mật vương vãi, thu dọn bọng vỡ. Cướp mật thường dừng khi không còn mùi mật lộ thiên.
gió biển và gió Lào thổi mạnh, thùng đặt trống dễ bị lật và mất nước nhanh Đó là thứ nên phòng trước tiên.
Đặc điểm khí hậu Quy Nhơn: nắng nhiều, gió biển quanh năm, mùa mưa ngắn và dồn vào cuối năm. Những gì người nuôi ong dú ở đây cần biết để đàn không su
Tháng nào nên tách đàn, tháng nào thu mật, tháng nào chỉ nên để yên cho đàn. Lịch cả năm dành cho người nuôi ong dú tại Quy Nhơn.
Mùa khô ở Quy Nhơn kéo dài tháng 1 đến tháng 8 và là phép thử với mọi đàn. Những gì đàn cần và những gì người nuôi nên tránh trong quãng này.
Mùa mưa Quy Nhơn vừa là cơ hội vừa là rủi ro. Danh sách việc cần làm trước khi mưa lớn, để đàn tận dụng được mùa hoa mà không mất tổ vì đổ hay ẩm.
Ong dú chịu được khoảng nhiệt nào và độ ẩm bao nhiêu là quá cao. Đối chiếu với điều kiện thực tế ở Quy Nhơn để biết khi nào thật sự cần can thiệp.
Câu trả lời thẳng thắn cho người đang cân nhắc nuôi ong dú tại Quy Nhơn, gồm cả những mặt bất lợi mà người bán tổ thường ít nói tới.
Nuôi ong dú tại Quy Nhơn, Bình Định: ven biển miền Trung, gió mạnh, bão tháng 9–11, đất cát. Nguồn hoa keo lá tràm, dừa, cây bụi ven biển.